Dé Agri-Notaris Dé Agri-Notaris
Dé Agri-Notaris

Het emotionele proces van bedrijfsoverdracht

In Nieuwe Oogst maar liefst drie mooie artikelen over het emotionele proces van bedrijfsoverdracht (Esther de Snoo, Jasper Seider, Peter Smit, Tienke Wouda en René Bouwmeester.

Wel 92% van de agrarische bedrijven is een familiebedrijf. Niet de financiële staat van de boerderij blijkt bepalend te zijn voor het succes van de overname, maar juist de emotionele staat ervan. Bij 95% van de opvolgingsprocessen die mislukken is er een relationele, emotionele of communicatieve oorzaak. Of zoals Cris van Werven, boerenzoon, het in één van de artikelen benoemt: ‘de bedrijfsoverdracht moet vanuit alle betrokkenen worden gegund aan de opvolger’. Iedere speler heeft meerdere petten, rollen moeten worden gewisseld en emoties moeten worden benoemd. Zakelijke en familiaire verhoudingen moeten worden gecombineerd. De emotionele component in de bedrijfsoverdracht wordt nogal eens onderschat. En niet in de laatste plaats door de ondernemer zelf.

Als agri-notaris zie ik de negatieve gevolgen van het emotionele proces: van het niet meer kunnen afsluiten met een gezamenlijke feestelijke ondertekening, het totaal verlies van familiecontact tot vragen/verdriet/onbegrip van kinderen over de overheveling van het familievermogen aan slechts één van hen. Veel had voorkomen kunnen worden als men het gesprek tijdig met elkaar was aangegaan. Als onafhankelijke agri-notaris begeleid ik zodanige gesprekken regelmatig. Ik juich het enorm toe dat voor het emotionele aspect van bedrijfsoverdracht meer aandacht is en hoop dat iedere ondernemer en diens adviseur zich realiseert dat deze horde genomen moet worden, en, indien nodig, hierbij hulp zoekt. Het komt alle partijen ten goede.

Gea Bijlsma

Gea Bijlsma

maakt deel uit van het redactieteam van agrinotaris.nl. Mr G. (Gea) Bijlsma, notaris, agrarisch specialist. Ondernemer bij Notariskantoor Oosterhesselen.