Dé Agri-Notaris Dé Agri-Notaris
Dé Agri-Notaris

Verduurzaming in de landbouw

Eerder schreef ik over het onderzoek dat Nieuwe Oogst deed, en dan met name over de betrokkenheid van boeren bij gebiedsontwikkeling van agrarische en natuurgebieden. In een ander artikel in Nieuwe Oogst staat de verduurzaming van de landbouw centraal.

Een overgrote meerderheid van de boeren (74%) vindt dat de sector moet verduurzamen. De vraag komt dan natuurlijk op hoe dit moet worden gefinancierd. De kosten stijgen sneller en meer dan de inkomsten. Boeren voelen zich gedwongen de stap naar schaalvergroting en leningen te maken, dat baart zorgen.

De meeste agrariërs denken niet dat de consument bereid is meer te betalen; ook verwachten zij op dit gebied niet veel van de supermarkten. Moeten er dan subsidies komen voor het duurzaam boeren? Daarover zijn de meningen, aldus het onderzoek, verdeeld. Toch geven de meeste deelnemers aan wel bereid te zijn om te investeren in duurzame landbouw als de kosten maar terug te verdienen zijn. In het onderzoek wordt ook gevraagd naar het stikstof- en klimaatprobleem; maatschappelijk gezien een hekel punt. 60% van de boeren en tuinders is van mening dat Nederland geen stikstofprobleem heeft. Ze noemen het een papieren probleem, een probleem van de overheid.
Veel deelnemers wijzen ook op de uitstoot van anderen, zoals verkeer en industrie. Zij noemen het onterecht dat alleen de landbouwsector het ‘voor de kiezen krijgt’, terwijl de stikstofproblematiek ook bij andere sectoren speelt. Het stikstofprobleem is een probleem van ons allen! De landbouw wil best helpen om naar een oplossing te zoeken, maar kan dat niet alleen.

Een meerderheid van de ondervraagden vindt wel dat er sprake is van een klimaatprobleem. Zo worden de grote temperatuurschommelingen genoemd, droogte, maar ook de watersnoodrampen en noodweer. Als oorzaak wordt met name de overconsumptie genoemd.

De waterkwaliteit in Nederland is goed vinden de meeste deelnemende boeren en tuinders. Het steekt wel dat ook op dit gebied de landbouw eerder aan de regels moet voldoen dan andere sectoren. De industrie mag nog steeds vervuild water lozen en ook van burgers komt er van alles in ons water.

Boeren en tuinders vinden dat ze een rol kunnen spelen bij oplossing van natuur- en klimaatproblemen. Innovatie en verduurzaming kunnen daarbij helpen.

Ik vind het fijn om te lezen dat uit het onderzoek blijkt dat 70% van de deelnemers een goed beeld heeft van de toekomst van hun bedrijf. Waar sta je als agrarisch ondernemer, en waar wil je heen? Welke keuzes maak je in je bedrijfsvoering? Goed om over na te denken!

Diana Riemersma

maakt deel uit van het redactieteam van deagrinotaris.nl. Mr D. (Diana) Riemersma, notaris met specialismen onroerende zaken- en agrarisch recht bij Riemersma Notariaat te Balk.